Nasza rola

Zobacz jakie zadania realizujemy w projekcie, zapoznaj się z naszymi metodami oraz przeczytaj o naszych ambitnych celach i planach na przyszłość.

Główna idea, jaka przyświeca naszemu projektowi, jest dość prosta i oczywista – mianowicie jak najlepsze poznanie biologii, ekologii gęgawy oraz wszelkich innych aspektów jej życia, jakie uda nam się zbadać dzięki obrączkowaniu, telemetrii i obserwacjom znakowanych ptaków. Mimo że gęgawa jest gatunkiem dość pospolitym i ciągle zwiększającym swoją liczebność, to jednak nasza wiedza o jedynej polskiej gęsi lęgowej nie jest zadowalająca.

2-001

Wydawałoby się, że tak duży ptak, charakterystyczny i trudny do pomylenia z innym oraz związany głównie z jeziorami czy stawami, które często odwiedzane są przez ludzi, nie powinien przed nami kryć żadnych tajemnic. A jednak… Przyroda wokół nas podlega coraz intensywniejszym zmianom, krajobraz, który nas otacza, zmienia się w coraz szybszym tempie i żeby w nim przeżyć, zwierzęta muszą się do niego przystosowywać. Nie inaczej jest z gęgawą. Dynamiczny wzrost jej liczebności, zmiany tras migracji, coraz większe koncentracje ptaków zimujących – to tylko niektóre z aspektów jej życia wymagające ciągłych badań.

2-002

Nasze działania nie są jednorazowym zrywem czy akcją. Chcemy, żeby nasz projekt był długoterminowy i trwał kilkanaście, a może nawet i kilkadziesiąt lat. Tylko wtedy otrzymamy odpowiednie dane, które pozwolą nam uzyskiwać konkretne wyniki i wyciągać właściwe wnioski, przekładające się na odpowiednią ochronę środowiska i zarządzanie populacją. Będziemy więc dalej obrączkować gęsi, organizować akcje odczytywania zaobrączkowanych ptaków, będziemy zakładać nadajniki, monitorować migracje, będziemy stosować kamery i fotopułapki oraz będziemy dzielić się zdobywaną w ten sposób wiedzą.

2-003

Gęgawa jest naszym flagowym gatunkiem, ale niejedynym. Od dwóch lat podejmujemy intensywne działania skierowane na badania żurawi. Jesteśmy otwarci na nowe gatunki i związane z nimi wyzwania i mamy bardzo ambitne plany…

2-004

Pierwsza gęgawa w naszym projekcie została zaobrożowana 17 maja 2012 roku na Stawach Kiszkowskich, ale pomysł zrodził się w 2010 roku w głowach i w sercach Bartosza Krąkowskiego i Adama Loręckiego, którzy podczas obserwacji gęsi zbożowych i białoczelnych rozmarzyli się, jak by to było fajnie samemu poprowadzić taki projekt. W 2011 roku zostały podjęte starania o przyznanie Polsce puli kodów do znakowania gęgaw. Zmaganie te zakończyły się zatwierdzeniem żółtej obroży z czarnym czteroznakowym kodem w układzie poziomym, 4-krotnie powtórzonym na obroży – zarezerwowanym dla polskiej gęgawy.

2-005

W ciągu 5 lat w projekcie zaobrączkowano 270 gęgaw, z tego 250 kolorowymi obrożami (pisklęta, które w momencie obrączkowania były za małe, otrzymały tylko metalowe obrączki na nogę). Główny teren obrączkowania ptaków to Stawy Kiszkowskie. Ten obiekt stawowy o powierzchni ponad 200 ha jest bardzo dobrym miejscem do naszych badań z co najmniej trzech powodów. Po pierwsze, zapewnia możliwość obrączkowania ptaków lęgowych (10–20 par w zależności od sezonu) oraz pierzących się (małe pierzowisko 100–150 osobników). Po drugie, stawy po okresie lęgowym są miejscem przebywania gęgaw aż do jesieni, kiedy są odławiane i spuszcza się z nich wodę – daje to bardzo duże możliwości kontrolowania i obserwacji ptaków. I po trzecie, stawy są bardzo intensywnie kontrolowanie przez ornitologów, dzięki czemu gromadzona jest bardzo duża liczba informacji o obrączkowanych ptakach. Od 2013 roku obrączkujemy ptaki także na okolicznych jeziorach. I tak już co roku łapiemy lęgowe pary na Jeziorze Rościńskim w okolicy Soków, na Jeziorze Kłeckim w pobliżu Kłecka i na Jeziorze Biezdruchowskim w sąsiedztwie Pobiedzisk.

2-006

Sama akcja obrączkowania w zależności od miejsca trwa kilka godzin. Najpierw w kształcie litery V rozstawiany jest dwumetrowy płot z sieci o długości blisko 300 m – zajmuje to około 2 godzin. Następnie w czasie 15–20-minutowego pędzenia gęsi są chwytane, obrączkowane i wypuszczane na wolność. Na koniec pozostaje 2–3-godzinny proces zwijania i czyszczenia sieci z trzcin i wodorostów. Brodząc po stawach, dźwigamy około 30 kg mokrych sieci i 50 kg stalowych prętów. Na jeziorach rozstawiamy mniejsze sieci, ale do spędzania ptaków używamy kajaków. W danym miejscu w ciągu sezonu organizujemy 1–2 odłowy z minimum 7-dniową przerwą.

2-007

Akcje obrączkowania są bardzo istotne, ale należy pamiętać, że samo obrączkowanie – czyli chwycenie ptaka i założenie mu obrączek – jest tak naprawdę początkiem jego historii. Drugą bardzo ważną sprawą jest odczytywanie założonych obrączek. Nie jest ono już takie absorbujące, jak brodzenie w wodzie i w błocie. Czasem jest to żmudne siedzenie przez kilka godzin w tym samym miejscu z lunetą przy oku i przeglądanie poszczególnych osobników sztuka po sztuce. Obserwacje te prowadzone są bardzo regularnie – 2–3 razy w tygodniu. Ptaki przeglądane są na stawach, ale także na okolicznych polach i innych miejscach, w których koncentrują się gęgawy. Czasem jednorazowa kontrola większego obszaru zajmuje kilka godzin i wymaga przejechania ponad 100 km.

Od samego początku akcję obrączkowania gęgaw wspiera Zarząd Okręgowy PZŁ w Poznaniu, który sfinansował zakup obroży, specjalnych sieci do łapania ptaków oraz lunet obserwacyjnych. W 2016 roku projekt otoczyła opieką Fundacja Ochrony Głuszca, wprowadzając go na jego obecne tory – zakup 10 nadajników GPS był tylko nieśmiałym początkiem…

2-009

Pomóż nam poznawać i chronić niezwykły świat dzikich gęsi!
Czekamy na Twoją pomoc! Dla nas liczy się każdy grosz!
Przekaż nam 1% swojego podatku,
wpisując do zeznania PIT numer KRS 303057.
Pomóż nam poznawać i chronić niezwykły świat dzikich gęsi!
Czekamy na Twoją pomoc! Dla nas liczy się każdy grosz!
Wspieraj nas darowizną na rachunek:
47 1540 1157 2034 6608 0895 0001.