Obrączki

Zapoznaj się z podstawowymi informacjami na temat obrączkowania ptaków.

Obrączkowanie jest jedną z najbardziej rozpowszechnionych metod stosowanych w badaniu biologii i ekologii ptaków. Metoda ta polega na zakładaniu metalowych lub plastikowych obrączek na nogi ptaków. Każda obrączka ma jedyny unikatowy kod, tworzony ze skrótu nazwy centrali obrączkarskiej oraz kilkuznakowego kodu składającego się z kombinacji liter i cyfr. Niektóre gatunki ptaków można wyposażyć w dodatkowe znaczniki, jakimi są obroże na szyje (np. gęsi, łabędzie) lub znaczki skrzydłowe (np. mewy, ptaki szponiaste). Kolorowe obrączki są lepiej widoczne z dalszej odległości i dzięki temu istnieje większa szansa ponownego stwierdzenia danego osobnika.

Pierwszą osobą, która wymyśliła i zastosowała tę metodę, był duński nauczyciel biologii Hans Christian Cornelius Mortensen. W latach 1898 i 1899 założył 165 indywidualnie numerowanych obrączek na szpaki gnieżdżące się w budkach lęgowych w jego okolicy. Kilka z nich zostało później zaobserwowanych w innym miejscu.

W Polsce w styczniu 1931 roku powstała Stacja Badania Wędrówek Ptaków z siedzibą w Warszawie. Była ona częścią Państwowego Muzeum Zoologicznego. Pierwsze obrączki miały napis „Polonia Varsovia”, a pierwszymi planowanymi badaniami objęto wędrówki bociana białego, czapli siwej i szpaka. W 1957 roku siedziba stacji została przeniesiona do miejscowości Górki Wschodnie koło Gdańska i stała się częścią Muzeum i Instytutu Zoologii PAN. Obecnie pełni rolę krajowej centrali obrączkowania ptaków, która koordynuje pracę ponad 300 obrączkarzy. Stosowane obecnie obrączki mają napis „Poland Gdansk”.

Dzięki obrączkowaniu możemy śledzić losy poszczególnych osobników ze 100-procentową pewnością, że mamy do czynienia z tym samym osobnikiem. Obrączkowanie pozwala śledzić trasy migracji ptaków, ich przywiązanie do zimowisk czy miejsc lęgowych. Obrączkując pisklęta, możemy określać sukces lęgowy, a w kolejnych latach szacować śmiertelność osobników dorosłych. Zastosowanie plastikowych, kolorowych obrączek daje możliwość uzyskiwania znacznie większej liczby informacji powrotnych.

Nie każdy może obrączkować ptaki, ale każdy może zgłosić znalezioną obrączkę!!!

Aby otrzymać jedną informację powrotną, zakładając tradycyjną, metalową obrączkę, należy zaobrączkować kilkaset ptaków. Najwięcej informacji pochodzi z dużych gatunków oraz ptaków, na które się poluje. Jest to średnio kilka informacji na każde 100 zaobrączkowanych ptaków. Jest to niestety mały procent, ale w porównaniu z gatunkami małymi i tak jest to liczba znacząca. Aby uzyskać jedną informację, należy zaobrączkować średnio aż kilka tysięcy osobników. Także znalezienie ptaka z obrączką jest bardzo istotną sprawą i każdy taki przypadek należy zgłosić do Stacji Ornitologicznej w Gdańsku za pomocą sytemu POLRING lub pocztą tradycyjną.

Zaobserwowałeś, znalazłeś lub schwytałeś
ptaka z obrączką?

Poinformuj o tym Stację Ornitologiczną Muzeum i Instytutu Zoologii PAN, ul. Nadwiślańska 108, 80-680 Gdańsk 40, Tel. +48 58 308 07 59, e-mail: stornit@mii.waw.pl, podając:

  • tekst i numer wytłoczony na obrączce (jeśli ptak jest martwy, dołącz obrączkę lub zrób jej zdjęcie),
  • datę znalezienia, schwytania lub obserwacji,
  • miejsce znalezienia, schwytania lub obserwacji,
  • stan ptaka w chwili znalezienia (np. zdrowy, ranny, martwy świeży, martwy w rozkładzie),
  • przyczynę śmierci lub zranienia ptaka, jeśli można ją określić (zastrzelony, rozbity o szybę, kolizja z linią energetyczną, zaplątany w żyłkę lub sznurek etc.),
  • los ptaka po schwytaniu (np. wypuszczony, przetrzymany do następnego dnia, odwieziony do ośrodka rehabilitacji etc.),
  • gatunek ptaka, jeśli można to określić,
  • imię, nazwisko i adres kontaktowy znalazcy,

lub bezpośrednio wypełnij formularz http://ring.stornit.gda.pl/Stw.aspx.

Stacja potwierdza otrzymaną wiadomość zwrotną i zawiadamia o okolicznościach zaobrączkowania stwierdzonego ptaka.

W razie jakichkolwiek trudności lub niejasności
możesz zawsze skontaktować się z nami!

Pomóż nam poznawać i chronić niezwykły świat dzikich gęsi!
Czekamy na Twoją pomoc! Dla nas liczy się każdy grosz!
Przekaż nam 1% swojego podatku,
wpisując do zeznania PIT numer KRS 303057.
Pomóż nam poznawać i chronić niezwykły świat dzikich gęsi!
Czekamy na Twoją pomoc! Dla nas liczy się każdy grosz!
Wspieraj nas darowizną na rachunek:
47 1540 1157 2034 6608 0895 0001.